Yazar: Esra Sezer
La Parata Dei Turchi “Türklerin Geçit Töreni”, İtalya’nın güneyindeki şehir Potenza’nın tarihi olayları ve şehir halkının geleneklerine odaklanan tarihsel bir anlatıdır. Törenin tarihi kökeni hala belirsizliğini korumakla birlikte yaygın kabul gören görüşe göre kutlamaların, Basento Nehri boyunca ilerleyerek göz kamaştırıcı bir ışık eşliğinde bölgeye gelen Türklerin işgal girişiminin San Gerardo’nun önderliğinde geri püskürtülmesiyle ilişkili olduğuna inanılmaktadır.
Türklerin Geçit Töreni
Görsel - Comune di Potenza (Potenza Belediyesi)
Potenza’nın ve Güney İtalya’nın tarihinden beslenen dini, tarihi, kültürel ve folklorik unsurları bir araya getiren Türklerin Geçit Töreni, yüzyıllar içinde halk kökenli bir kutlamadan güçlü tarihî ve dinî anlamlar taşıyan bir temsile dönüşmüştür. Özellikle 1950’lerden sonra kutlamaların modern yapısı şekillendirilmiş, geçit töreninin unsurları ve kuralları Teknik Komite tarafından hazırlanan ve Potenza Belediyesi tarafından onaylanan “Geçit Töreni Beyaz Kitabı” ile resmiyet kazanmıştır.
Türklerin Geçit Töreni’nde Dev Meşalenin Yakılması
Görsel - Comune di Potenza (Potenza Belediyesi)
Her yıl 29 Mayıs gününde 30 Mayıs’ta Potenzalı Aziz Gerard onuruna düzenlenen etkinliklerin arifesinde kutlanan bu festivalde, Alfredo Viviani stadyumundan başlayan kortej, eski şehir merkezinde Iàccara (dev bir meşale) nin yakılması ve piskoposun San Gerardo Katedrali’nde geçit törenindeki figürleri kutsamasıyla sona ermektedir. Festivalin en dikkat çekici bölümü, Türk ordusunun yer aldığı görkemli geçit törenidir. Osmanlı toplumunu temsil eden bu kortejde askerler, soylular, savaşçılar, Orta Doğu kıyafetleri içindeki dansçılar ve şehrin muhafızları olan Latin şövalyelerin yer aldığı tören, savaş naralarıyla ilerleyerek düşmana korku salan Türk askerlerinin bağırışlarına sahne olmaktır.
Piskopos San Gerardo’nun Canlandırılması
Görsel - Comune di Potenza (Potenza Belediyesi)
Tören alayı Piazza XVIII Agosto’ya ulaştığında Türk ordusu ile şehir muhafızları arasında sembolik bir savaşın temsil edildiği sahnede Potenza’nın koruyucu azizi San Gerardo’nun şehri işgal etmeye hazırlanan Türkleri mucizevi şekilde geri püskürttüğü efsanesi canlandırılmaktadır. Çocuk bir piskopos tarafından canlandırılan San Gerardo, bir gemi üzerinde meydana getirilirken, savaşçı meleklerin yardımıyla Türk ordusunun yenilgiye uğratıldığı inancı hatırlatılmaktadır. Törenin devamında ise Rönesans dönemi Potenza toplumunu temsil eden askerler, soylular, trompetçiler ve diğer gruplar geçit törenindeki yerlerini almaktadır. Son bölümde ise Kont Don Alfonso de Guevara’nın Potenza’ya gelişinin canlandırılmasının ardından Mastro Giurato’nun şehir anahtarlarını Kont’a teslim etmesiyle Potenza halkının bağlılığı sembolik olarak gösterilmektedir.
2026 Türklerin Geçit Töreni’nden Bir Kare
Görsel - Comune di Potenza (Potenza Belediyesi)
Binden fazla figürün katıldığı bu törende eski araçlar, antik kostümler giymiş çok sayıda hayvan, dev bir meşale, simülasyonlar, gemi ve San Gerardo Tapınağı gibi eşsiz eserler görücüye çıkmaktadır. Her yıl en az 100.000 kişinin katıldığı Türklerin Geçit Töreni, 2011 yılında İtalyan Turizm Bakanlığı tarafından “İtalya'nın Geleneksel Mirası” ünvanını almış bunun yanı sıra Ulusal Gençlik Forumu tarafından “İtalya’nın Harikası (Meraviglia d'Italia)” ve İtalyan Merkezi Somut Olmayan Kültürel Miras Enstitüsü (ICPI) tarafından “İtalya'nın Somut Olmayan Kültürel Mirası (Patrimonio Immateriale d’Italia)” unvanlarıyla ödüllendirilmiştir.
San Gerardo Tablosu'nun Geçit Töreni'nde Taşınma Anı
Görsel - Comune di Potenza (Potenza Belediyesi)
Bu yıl da 29 Mayıs günü Potenza’da eşsiz bir halk festivaliyle kutlanan Türklerin Geçit Töreni’ne 1100’den fazla kişi katılmıştır. Potenza Belediye Başkanı Vincenzo Telesca ve Kültürden Sorumlu Meclis Üyesi Roberto Falotico tarafından 2026 Türklerin Geçit Töreni organizyonunun gelenek, gurur ve kardeşlik ilkeleri üzerine inşa edildiği açıklanmıştır. Bugüne kadar yapılmış olan etkinlikler arasında oldukça özel ve ayrı bir yere sahip olan 2026 Türklerin Geçit Töreni etkinlikleri kadın cinayetleri mağduru kadınların anılması, Assisili Aziz Francis’in ölümünün 800. yıl dönümünün kutlanması ve barış mesajının vurgulanması olmak üzere üç ana tema üzere kurulmuştur. 2026 Geçit Töreni, kadın cinayetlerine kurban giden tüm kadınların anısına adanmış, kadınlara yönelik şiddetle mücadele ve toplumsal farkındalık mesajını vermek amacıyla Potenza şehrinin bayrağını taşıyan direk kırmızı bir kurdeleyle süslenmiştir. İkinci tema olan Assisili Aziz Francis’in ölümünün 800. yıl dönümü, Fransisken değerlere bağlı gençlerin canlandırdığı rahipler aracılığıyla temsil edilmektedir. Üçüncü ve son tema ise barıştır. Tören organizasyonu, Papa Leo’nun savaşların sona erdirilmesi, diyalog ve çok taraflı iş birliğinin güçlendirilmesi yönündeki çağrısından ilham alarak barış mesajını geçit töreninin merkezine yerleştirmiştir.
2026 yılında kadın hakları, manevi değerler ve barış gibi evrensel temaları bir araya getiren Türklerin Geçit Töreni, her ne kadar tarihsel gerçeklikten ziyade yerel efsanelere dayansa da Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa toplumlarının hafızasında bıraktığı derin izleri ve Türk imgesinin yüzyıllar boyunca kültürel hafızada nasıl yaşatıldığını gösteren önemli folklorik geleneklerden bir tanesi olarak değerlendirilmektedir.
Kaynakça
Comune di Potenza, https://comune.potenza.it/, 31.05.2026.
İtalya’da Bilinmeyen Bir Türk Festivali “La Parata Dei Turchi”, Hazırlayan: Yağız Ünlü, GazeteBilim, https://gazetebilim.com.tr/italyada-bilinmeyen-bir-turk-festivali-the-parata-dei-turchi/, 30.05.2026.
La Parata In Sintesi, Parata Dei Turchi, https://www.paratadeiturchi.com/it/storia/storia.php, 30.05.2026.
Potenza, Tutto Pronto Per La Parata Dei Turchi: İl 29 Maggio Tra Tradizione E Fratellanza Con 1.100 Figuranti, La Gazzetta Del Mezzogiorno, https://www.lagazzettadelmezzogiorno.it/news/potenza/1988891/potenza-tutto-pronto-per-la-parata-dei-turchi-il-29-maggio-tra-tradizione-e-fratellanza-con-1-100-figuranti.html
